Erkende geschilleninstanties in de zorg, per zorgsoort

Wat doet een geschilleninstantie onder de Wkkgz?

Geldend rechtWkkgz en Uitvoeringsregeling Wkkgz, versie van 1 januari 2026

Komt een cliënt er met de zorgaanbieder niet uit, dan kan hij het geschil voorleggen aan de geschilleninstantie waarbij die aanbieder is aangesloten. Dat is een laagdrempelig alternatief voor de rechter. De instantie doet een uitspraak die partijen bindt. Dit zijn de regels die daarvoor gelden.

• 6maandenvoor de uitspraak, gerekend vanaf de voorlegging van het geschilWkkgz, art. 22
• € 25.000ten minsteaan schadevergoeding moet de instantie kunnen toekennenWkkgz, art. 20
• 8wekenbehandeltermijn van het CIBG voor een erkenning, met verlenging tot ten hoogste 16 wekenCIBG, aanvraag erkenning

• Erkend door de minister

  Een geschilleninstantie is erkend door de minister van VWS. De minister erkent een instantie op aanvraag, als die voldoet aan de eisen uit de wet en de Uitvoeringsregeling. Het CIBG behandelt de aanvraag.

  Wkkgz, art. 18 lid 2Uitvoeringsregeling, art. 2

• Ingesteld door cliënten en aanbieders

  Representatieve organisaties van cliënten en van zorgaanbieders stellen de instantie samen in. De instantie werkt volgens een schriftelijk reglement.

  Wkkgz, art. 19 lid 2 en 3

• Geschillen over de zorgverlening

  De instantie beslecht geschillen over gedragingen van een zorgaanbieder tegenover een cliënt bij de zorgverlening. Een cliënt, een nabestaande of een vertegenwoordiger kan een geschil schriftelijk voorleggen, meestal nadat de klacht bij de zorgaanbieder niet is opgelost. Ook een stichting of vereniging kan dat, als het geschil een belang raakt dat zij volgens haar statuten behartigt.

  Wkkgz, art. 19 lid 1Wkkgz, art. 21

• Bindend advies en schadevergoeding

  De uitspraak is een bindend advies. De instantie kan een vergoeding van geleden schade toekennen “tot in ieder geval € 25.000”. Dat bedrag is dus een ondergrens voor wat de instantie moet kunnen toekennen.

  Wkkgz, art. 20

• Uitspraak binnen zes maanden

  De instantie doet uiterlijk binnen zes maanden na de voorlegging uitspraak. Vraagt de aard van het geschil om snelheid, dan doet ze op korte termijn uitspraak.

  Wkkgz, art. 22 lid 1 en 2

• Uitspraken openbaar, zonder namen

  De instantie maakt haar uitspraken openbaar in een vorm die niet tot personen herleidbaar is, behalve wat de zorgaanbieder betreft. Het reglement bepaalt dat de uitspraak gemotiveerd en ondertekend is, aan partijen wordt meegedeeld en elektronisch openbaar wordt gemaakt.

  Wkkgz, art. 22 lid 3Uitvoeringsregeling, art. 6 lid 2

• Reglement en jaarverslag openbaar

  De instantie publiceert haar reglement en geeft het kosteloos aan wie erom vraagt. Elk jaar publiceert ze een verslag over het voorgaande jaar, met onder meer de aangesloten zorgaanbieders en het aantal en de aard van de geschillen. Een afschrift gaat naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

  Uitvoeringsregeling, art. 3 lid 1

• Erkenning kan worden ingetrokken

  De minister trekt een erkenning in op verzoek, en kan dat ook doen als de instantie niet meer aan de eisen of de voorschriften voldoet. Erkenning en intrekking worden bekendgemaakt in de Staatscourant.

  Uitvoeringsregeling, art. 4art. 5

Een geschilleninstantie kiezen en aansluiten

De Wkkgz verplicht de zorgaanbieder om aangesloten te zijn bij een erkende geschilleninstantie (artikel 18). Welke instantie dat is, schrijft de wet niet voor. In de praktijk bepaalt vooral uw zorgsoort en uw lidmaatschap welke instanties passen.

1. Kijk eerst bij uw branche- of beroepsorganisatie.Veel instanties zijn volgens het register bedoeld voor de leden van een bepaalde organisatie, zoals ActiZ, de VGN, de NVZ en de NFU of de ZKN. Bent u lid, vraag dan hoe de aansluiting voor leden is geregeld.

2. Geen passende brancheregeling? Kijk bij de algemene instanties.Het register noemt zeven instanties voor alle zorgsoorten. Een deel daarvan richt zich volgens het register op zzp’ers en kleinschalige zorgaanbieders.

3. Lees het reglement voordat u zich aansluit.Elke erkende instantie moet haar reglement publiceren en kosteloos verstrekken. Daarin staan onder meer de termijn voor de cliënt, het bedrag dat de cliënt betaalt en de regels voor de zitting. Voorwaarden en kosten van de aansluiting regelt u met de instantie zelf.

4. Laat uw cliënten weten waar ze terechtkunnen.De zorgaanbieder brengt de mogelijkheid om een geschil voor te leggen op een geschikte manier onder de aandacht van cliënten en hun vertegenwoordigers. Dat geldt ook voor een wijziging, bijvoorbeeld als u overstapt naar een andere instantie (Wkkgz, artikel 18 lid 5).

Software voor een geschilleninstantie in de zorg

Een geschilleninstantie werkt met strakke termijnen, gevoelige gegevens en een uitspraak die openbaar moet. Software voor een instantie moet dus meer kunnen dan dossiers bewaren. Links staat wat de regels vragen, rechts hoe dat in Adminio gaat.

Wij richten Adminio in op het reglement en de sjablonen van uw instantie. U kunt met één commissie beginnen en de rest later aansluiten. De prijs hangt af van de omvang van uw organisatie, en na een kennismaking krijgt u een offerte op maat. Alles over de werkplekken voor zorgaanbieders, commissies en instanties leest u op Adminio voor de zorg. Hoe Adminio een geschillencommissie in het algemeen ondersteunt, staat bij software voor geschillencommissies.

Wat de Evaluatiewet Wkkgz voorstelt

VoorstelGeen geldend recht. Stand op 13 november 2026: voorbereiding

Van 29 april tot 10 juni 2025 lag het voorstel voor de Evaluatiewet Wkkgz in internetconsultatie. Volgens de wetgevingskalender is het nog in voorbereiding. Voor geschilleninstanties stelt het onder meer voor:

• Strengere eisen, onder meer aan informatievoorziening, onafhankelijkheid en deskundigheid.
• De instantie hoort de cliënt in principe mondeling, tenzij de cliënt dat niet wil of horen niets kan bijdragen.
• De minister publiceert de uitspraken van alle geschilleninstanties op één plek.
• Een grondslag om bij lagere regelgeving een minimumaantal zaken per instantie te eisen. Een aantal noemt het voorstel niet.
• Bestaande erkenningen vervallen. Een instantie die wil blijven, vraagt binnen twee jaar na de inwerkingtreding een nieuwe erkenning aan.

Tot een wijziging in werking treedt, gelden de regels hierboven. Hoe het voorstel tot stand kwam en wat het onderzoek van KWINK groep erover zegt, leest u in het dossier KWINK en de toekomst van de geschilleninstanties.

Veelgestelde vragen over geschilleninstanties

Verder lezen