Klachten, bezwaar en beroep in het mbo en hoger onderwijs
Een student stuurt het loket één bericht over een tentamencijfer, een opmerking van een docent en een afgewezen aanvraag. Juridisch zijn dat drie procedures, bij drie verschillende organen en met verschillende termijnen. Het loket moet ze uit elkaar halen en op tijd doorsturen.
Hogescholen, universiteiten en mbo-instellingen moeten één loket hebben voor klachten, bezwaren en beroepen (WHW artikel 7.59a, WEB artikel 7.5.1). In Adminio legt het loket de datum van ontvangst vast en stuurt het elk onderdeel naar het orgaan dat erover beslist, met de termijn die daarbij hoort.
- Voor
- Hogescholen, universiteiten en mbo-instellingen
- Wetten
- WHW, WEB en Awb
- Bijgewerkt
- 29 oktober 2026
Klacht, bezwaar of beroep
Wat een student indient, hangt af van het onderwerp. Over gedrag, bijvoorbeeld van een docent, dient een student een klacht in. Tegen een schriftelijke beslissing van de instelling maakt de student bezwaar. Is de student het oneens met een beslissing van de examencommissie of een examinator, dan volgt een beroep bij het college van beroep voor de examens (CBE), in het mbo bij de commissie van beroep voor de examens. Welke route het wordt, hoeft de student niet zelf uit te zoeken, want het loket stuurt elk stuk door naar wie erover beslist.
| Route | Waarover | Hoger onderwijs (WHW) | Mbo (WEB) |
|---|---|---|---|
| Klacht | Gedrag van de instelling of van iemand die voor de instelling werkt, zoals een docent of een medewerker van de studentenadministratie. | Instellingsbestuur, in de praktijk meestal het college van bestuurHet bestuur handelt de klacht af volgens de klachtregels van de Awb, binnen zes weken of binnen tien weken als een commissie erover adviseert. Het kan die termijn met maximaal vier weken verlengen.WHW art. 7.59b, Awb art. 9:11 | Klachtencommissie, daarna het bevoegd gezagDe commissie heeft minstens drie leden die geen deel uitmaken van het bevoegd gezag, en de voorzitter werkt niet voor of bij het bevoegd gezag. Ze behandelt de klacht en adviseert het bevoegd gezag, dat de klacht afhandelt binnen de termijnen van artikel 9:11 van de Awb.WEB art. 7.5.2 |
| Bezwaar | Een schriftelijke beslissing van een orgaan van de instelling, of het uitblijven daarvan. Staat tegen een beslissing beroep open bij het college of de commissie van beroep voor de examens, dan gaat de student niet in bezwaar maar in beroep. | Geschillenadviescommissie, daarna het instellingsbestuurIndienen binnen zes weken. De commissie gaat eerst na of de student en de instelling tot een minnelijke schikking kunnen komen. Daarna adviseert ze het instellingsbestuur, dat binnen tien weken na ontvangst van het bezwaar beslist.WHW art. 7.59a lid 4, 7.63a en 7.63b | Geschillenadviescommissie, daarna het bevoegd gezagIndienen binnen zes weken. Ook in het mbo kijkt de commissie eerst of partijen er samen uitkomen. Het bevoegd gezag beslist binnen tien weken na ontvangst van het bezwaar.WEB art. 7.5.1 lid 4, 7.5.7 en 7.5.8 |
| Beroep | Een beslissing van de examencommissie of een examinator. In het hoger onderwijs gaat het daarnaast onder meer om beslissingen over de toelating tot examens en over het afsluitend examen. | College van beroep voor de examensIndienen binnen zes weken. Het college stuurt het beroepschrift eerst naar het orgaan dat de beslissing nam, met de vraag of een minnelijke schikking mogelijk is. Lukt die niet, dan beslist het college binnen tien weken na afloop van de beroepstermijn.WHW art. 7.59a lid 4, 7.60 en 7.61 | Commissie van beroep voor de examensIndienen binnen twee weken. De commissie beslist binnen vier weken na afloop van de beroepstermijn en kan die termijn met maximaal twee weken verlengen.WEB art. 7.5.1 lid 4, 7.5.3 en 7.5.4 |
| Daarna | Na de beslissing op bezwaar, of na de beslissing van het college of de commissie van beroep voor de examens, kan de student in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het College van beroep voor het hoger onderwijs bestaat sinds 1 januari 2023 niet meer.WHW art. 7.64, WEB art. 7.5.9 | ||
Een gesprek stopt de termijn niet
Ook als de instelling met de student over een klacht praat, loopt de termijn voor bezwaar of beroep gewoon door. Die termijn telt vanaf de bekendmaking van de beslissing.
In het primair, voortgezet en speciaal onderwijs gelden andere regels. Daar adviseert een klachtencommissie het bevoegd gezag. Hoe dat werkt, staat op de pagina over klachtbehandeling in het onderwijs.
De vier taken van het loket
Volgens de WHW en de WEB moet elke instelling een toegankelijk en eenduidig loket hebben voor klachten, bezwaren en beroepen. De wet spreekt van een faciliteit. In de praktijk heet die meestal het loket of het studentenloket. Alles wat een student indient, gaat eerst langs het loket, ook als het stuk uiteindelijk bij het CBE of de geschillenadviescommissie terechtkomt.
Hoe het loket werkt, legt de instelling vast in een regeling. In het hoger onderwijs maakt die deel uit van het bestuurs- en beheersreglement, in het mbo van het bestuursreglement. De wet zelf noemt vier taken.
Wat het loket met elk stuk doet
- Bij binnenkomst
De ontvangst bevestigen
LoketWat de student ook indient, het loket bevestigt de ontvangst schriftelijk.
- Bij binnenkomst
De datum van ontvangst aantekenen
LoketDie datum bepaalt of het stuk op tijd is ingediend. Het gaat om de dag waarop het bericht bij het loket binnenkwam, niet om de dag waarop iemand het las.
- Zo snel mogelijk
Doorsturen naar het bevoegde orgaan
LoketHet stuk gaat naar de commissie of het bestuur dat erover beslist. Bevat een bericht meerdere onderdelen, dan stuurt het loket elk onderdeel apart door.
- Bij een vergissing
Terug naar het loket
Commissie of bestuurKrijgt een orgaan een stuk waarover het niet beslist, dan stuurt het dat zo snel mogelijk terug naar het loket. Dient een student rechtstreeks in bij een commissie, dan behandelt die het stuk pas nadat het via het loket is gegaan.
WHW artikel 7.59a lid 5 tot en met 7 en WEB artikel 7.5.1 lid 5 tot en met 7. Deze leden zijn in beide wetten gelijk.
Termijnen voor de behandeling
Naast de termijn om in te dienen gelden er termijnen voor de behandeling zelf. Sommige gaan in bij de ontvangst, andere op de dag na afloop van de beroepstermijn. Bij het CBE in het hoger onderwijs kan dat bijna zes weken schelen.
Waar mbo en hoger onderwijs verschillen
Voor het loket zelf gelden in de WHW en de WEB vrijwel dezelfde regels. Bij de procedures daarna verschillen de wetten op een paar punten. Wie voor beide soorten onderwijs werkt, bijvoorbeeld in een gedeeld secretariaat, haalt die punten makkelijk door elkaar.
- Een klachtencommissie is in het mbo verplichtWEB art. 7.5.2 lid 3, WHW art. 7.59b en 7.63a lid 5Elke mbo-instelling moet er een hebben. In het hoger onderwijs behandelt het instellingsbestuur klachten zelf, al mag het één commissie aanwijzen die zowel klachten als bezwaren behandelt en daarover adviseert.
- Twee weken of zes weken voor beroepWEB art. 7.5.1 lid 4, WHW art. 7.59a lid 4Wie in het mbo in beroep wil tegen een examenbeslissing, heeft daarvoor twee weken. In het hoger onderwijs is dat zes weken. Voor een bezwaar heeft een student in beide gevallen zes weken.
- Een eigen of een gedeelde commissie van beroepWEB art. 7.5.3, WHW art. 7.60Elke hogeschool en universiteit heeft een college van beroep voor de examens met drie of vijf leden. De voorzitter moet voldoen aan de eisen voor benoeming tot rechter. Een mbo-instelling mag samen met andere instellingen een commissie van beroep instellen of zich bij een bestaande commissie aansluiten.
- Wie in het mbo de beslissing op een examenberoep krijgtWEB art. 7.5.4 lid 5De commissie van beroep voor de examens stuurt haar beslissing naar de student en, als die minderjarig is, ook naar de ouders. Verder krijgen het bevoegd gezag, het bedrijf waar de student de beroepspraktijkvorming volgt en de inspectie de beslissing.
- Geschillen over extra ondersteuningWEB art. 7.5.7 lid 3 en 8.1.3aEen student met een handicap of chronische ziekte maakt met de mbo-instelling schriftelijke afspraken over extra ondersteuning. Ontstaat daarover onenigheid, dan kan de student ook naar de geschillenadviescommissie.
Zo werkt het loket in Adminio
Adminio is gebouwd door juristen die zelf in commissies zitten. Het loket, de commissies en het college van bestuur werken in hetzelfde platform, en iedere gebruiker ziet alleen wat bij zijn rol hoort.
- Een formulier op het domein van de instellingStudenten gebruiken een formulier op een domein van de instelling, zoals klachten.kampveld.nl of klachten.lindestroom.nl, of sturen een e-mail. Adminio verstuurt meteen een ontvangstbevestiging en legt de datum van ontvangst vast in het dossier.
- Per onderdeel een dossierDe medewerker van het loket bepaalt per onderdeel of het een klacht is, een beroep bij het CBE of een bezwaar waarover de geschillenadviescommissie adviseert. Voor elk onderdeel maakt de medewerker een dossier aan, en de dossiers uit één bericht blijven aan elkaar gekoppeld.
- De controlepunten bij de gekozen routeVoor een beroep bij het CBE ziet de beoordelaar drie controlepunten, elk met het wetsartikel erbij. Ze gaan over de bevoegdheid van het CBE en het besluit dat de student bestrijdt, over de vraag of het beroep op tijd is en over gegevens die de student nog moet aanvullen. Of het beroep ontvankelijk is, legt een commissielid met een beoordelingsrol vast, met een motivering.
- Het juiste beginpunt per termijnAdminio rekent elke termijn vanaf het beginpunt dat de wet of het reglement van de instelling noemt. Voor de beslissing op bezwaar is dat de ontvangst, voor de beslissing van het CBE de dag na afloop van de beroepstermijn. Voordat een termijn afloopt, krijgt de secretaris van de commissie een herinnering.
- Afgeschermd per commissieHet college van beroep voor de examens, de geschillenadviescommissie en de klachtencommissie werken elk in een afgeschermd deel van Adminio. Commissieleden zien alleen de dossiers van hun commissie. De student en de instelling kunnen het beraad van de commissie niet inzien.
- Cijfers voor het college van bestuurHet college van bestuur ziet per opleiding hoeveel klachten, bezwaren en beroepen er binnenkomen, waarover ze gaan en hoe ze aflopen. Ook zaken die met een minnelijke schikking eindigen, staan in dat overzicht. Daaruit blijkt bijvoorbeeld bij welke opleiding een examenregeling vaak tot beroep leidt.
- Ontvangen
- 2Ontvankelijkheid
- 3Minnelijke schikking
- 4Zitting
- 5Beslissing
- Bericht ingediend via klachten.kampveld.nlStudent · 3 nov
- Ontvangstbevestiging verstuurdAdminio · 3 nov
- Datum van ontvangst vastgelegdAdminio · 3 nov
- Bericht gesplitst in drie dossiersMedewerker loket · 4 nov
- Doorgezonden aan het CBEMedewerker loket · 4 nov
- Beroepschrift naar de examencommissie voor een minnelijke schikkingSecretaris CBE · 4 nov
- Uitkomst van het overleg verwacht vóór 25 novemberAdminio · 4 nov
Het dossier van het college van beroep voor de examens van Hogeschool Kampveld met het beroep van de student, een dag nadat het bericht binnenkwam. De klacht en het bezwaar uit hetzelfde bericht staan in het scherm als gekoppelde dossiers.
Een beroep bij het CBE gaat vaak over een besluit van de examencommissie. Hoe die commissie haar besluiten in Adminio vastlegt, leest u bij software voor examencommissies.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Een klacht gaat over gedrag, bijvoorbeeld over hoe een docent of een medewerker met een student omging. Een bezwaar richt zich tegen een schriftelijke beslissing van een orgaan van de instelling, zoals een afgewezen aanvraag voor financiële ondersteuning. Met een beroep bij het college of de commissie van beroep voor de examens vecht de student een beslissing van de examencommissie of een examinator aan. Bij elke route hoort een ander orgaan met andere termijnen (WHW artikelen 7.59b, 7.61 en 7.63a, WEB artikelen 7.5.2, 7.5.4 en 7.5.7).
In het hoger onderwijs zes weken, voor bezwaar en voor beroep (WHW artikel 7.59a lid 4). In het mbo is dat zes weken voor bezwaar en twee weken voor beroep bij de commissie van beroep voor de examens (WEB artikel 7.5.1 lid 4). Volgens de Algemene wet bestuursrecht begint de termijn op de dag na de bekendmaking van de beslissing (artikel 6:8).
De datum waarop het loket de klacht, het bezwaar of het beroep ontvangt. Het loket tekent die datum aan en stuurt het stuk daarna door (WHW artikel 7.59a lid 5 en 6, WEB artikel 7.5.1 lid 5 en 6). Een bezwaar of beroep dat te laat is, wordt soms toch behandeld. Dat gebeurt als de student redelijkerwijs niet kan worden verweten dat het te laat is (Awb artikel 6:11).
Nee. Het college behandelt zo'n beroep pas nadat het via het loket is gegaan. Komt een stuk bij een orgaan terecht dat er niet over beslist, dan stuurt dat orgaan het zo snel mogelijk terug naar het loket (WHW artikel 7.59a lid 7, WEB artikel 7.5.1 lid 7).
Dat hangt af van de route. De tien weken voor de beslissing op bezwaar beginnen bij de ontvangst van het bezwaar (WHW artikel 7.63b, WEB artikel 7.5.8). Bij een beroep tegen een examenbeslissing begint de beslistermijn pas op de dag na afloop van de beroepstermijn. Het college van beroep voor de examens in het hoger onderwijs heeft dan tien weken (WHW artikel 7.61 lid 4), de commissie van beroep voor de examens in het mbo vier weken, met maximaal twee weken verlenging (WEB artikel 7.5.4 lid 3).
Nee, de WHW schrijft dat niet voor. Het instellingsbestuur behandelt klachten volgens titel 9.1 van de Algemene wet bestuursrecht (WHW artikel 7.59b). Het mag wel één commissie aanwijzen die zowel klachten als bezwaren behandelt en daarover adviseert (artikel 7.63a lid 5). Een mbo-instelling moet wel een klachtencommissie hebben, met minstens drie leden (WEB artikel 7.5.2 lid 3).
Bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (WHW artikel 7.64, WEB artikel 7.5.9). Het College van beroep voor het hoger onderwijs (CBHO) is per 1 januari 2023 opgeheven.
Ja. Het loket, het college van beroep voor de examens, de geschillenadviescommissie en de klachtencommissie werken in hetzelfde platform, elk in een afgeschermd deel. Een bericht met meerdere onderdelen splitst het loket in gekoppelde dossiers. Ook de examencommissie kan Adminio gebruiken, zie software voor examencommissies.
De nulmeting voor uw loket
Stuur ons de regeling van uw loket en de reglementen van het CBE en de geschillenadviescommissie. U krijgt van ons een schriftelijk overzicht van de routes en termijnen die erin staan, en van de plekken waar een bericht tussen twee routes kan blijven liggen.
Algemene informatie, geen juridisch advies. De regeling van de instelling en de reglementen van de commissies werken de wet verder uit. Voor bijzondere instellingen geldt een deel van de Algemene wet bestuursrecht via de WHW en de WEB. De juridische gegevens zijn gecontroleerd op 29 oktober 2026.