Klachtencommissie Wzd: termijnen, samenstelling en beroep

Wanneer de klachtencommissie Wzd beslist

De Wzd geldt voor cliënten met een psychogeriatrische aandoening, zoals dementie, of met een verstandelijke handicap art. 1 lid 1 onder c. Het Besluit zorg en dwang stelt daar drie aandoeningen mee gelijk, als ze tot vergelijkbare beperkingen leiden: het syndroom van Korsakov, de ziekte van Huntington en niet-aangeboren hersenletsel Besluit art. 1a.1.

De zorgaanbieder is aangesloten bij een klachtencommissie art. 53 lid 1. Over de klachten die artikel 55 noemt, beslist die commissie, en niet de zorgaanbieder via de klachtenregeling van de Wkkgz art. 53 lid 2. Andere klachten van dezelfde cliënt, bijvoorbeeld over bejegening of een gemiste afspraak, volgen gewoon de Wkkgz. De zorgaanbieder geeft daar zelf binnen zes weken een oordeel, en mag die termijn met ten hoogste vier weken verlengen Wkkgz art. 17.

Waarover een cliënt kan klagen

Artikel 55 somt precies op waarover een klacht bij de commissie kan gaan. Het gaat telkens om de nakoming van een verplichting, of om een beslissing over een van de onderwerpen hieronder art. 55.

Over een besluit tot opname en verblijf, een rechterlijke machtiging tot opname en verblijf of voortzetting daarvan, of een beschikking tot inbewaringstelling oordeelt de commissie niet. Zo’n klacht verklaart ze niet-ontvankelijk art. 56b lid 2. Over verlof en ontslag binnen zo’n opname kan de cliënt wel klagen.

Wie een klacht kan indienen

Een klacht indienen kunnen de cliënt, zijn vertegenwoordiger en, na het overlijden van de cliënt, een nabestaande. De klager dient de klacht schriftelijk en met redenen in, rechtstreeks bij de commissie art. 55. Artikel 55 noemt geen termijn waarbinnen de klacht moet worden ingediend.

Waar de klacht heen moet, weet de cliënt uit het schriftelijk overzicht van rechten. De zorgaanbieder geeft dat zo snel mogelijk, en uiterlijk twee weken na het begin van de zorg, aan cliënt en vertegenwoordiger. Daarin staan de klachtenregeling van de commissie en het adres voor een klacht art. 52 lid 1.

Artikel 55 noemt de zorgaanbieder niet als klager. Wel kan hij na de beslissing de rechter om een oordeel vragen, net als degene op wie de klacht betrekking heeft art. 56c lid 1.

Samenstelling en onafhankelijkheid

De wet stelt eisen aan wie de commissie instelt, aan de leden en aan hun deskundigheid art. 53 lid 1 art. 54.

1. Ingesteld door twee kanten. Eén of meer representatief te achten cliëntenorganisaties en één of meer representatief te achten organisaties van zorgaanbieders stellen de commissie samen in.
2. Oneven en minstens drie. De commissie heeft een oneven aantal leden, ten minste drie, en is zo samengesteld dat een deskundige en zorgvuldige beslissing gewaarborgd is.
3. Van buiten de organisatie. Geen lid werkt bij of voor de zorgaanbieder. De leden zijn onafhankelijk en werken zonder vooringenomenheid.
4. Geen band met de zaak. Een lid dat een relatie heeft met de klager, de cliënt of de vertegenwoordiger, behandelt die klacht niet.
5. Bij de tijd. De commissie houdt zich op de hoogte van ontwikkelingen in de zorg en de onvrijwillige zorg voor deze cliënten.

Welke deskundigen per zaak

Het Besluit zorg en dwang bepaalt welke deskundigen in elk geval in de commissie zitten. Dat hangt af van de cliënt om wie het gaat Besluit art. 5.1.

Een commissie die beide groepen cliënten bedient, heeft dus een pool van leden nodig waaruit ze per zaak de juiste combinatie samenstelt. Dat moet snel kunnen, want de termijn is kort.

De termijn van een Wzd-klacht: 14 dagen, soms vier weken

De commissie neemt binnen 14 dagen na ontvangst van de klacht een schriftelijke en gemotiveerde beslissing art. 56a lid 2. Gaat de klacht over een beslissing of verplichting die bij de indiening al geen gevolg meer had, of waarvan het gevolg tijdens de behandeling vervalt, dan heeft de commissie vier weken na ontvangst art. 56a lid 3.

De termijn loopt vanaf de ontvangst door de commissie, niet vanaf het moment waarop een medewerker van de zorgaanbieder van de klacht hoorde. Daarom stuurt de commissie de klager een bewijs van ontvangst met de datum erin Besluit art. 5.2. Die datum bepaalt ook wanneer de klager naar de rechter kan als de beslissing uitblijft.

De commissie kan de beslissing waartegen de klacht is gericht schorsen art. 56a lid 1. Dient dezelfde persoon een gelijke klacht in terwijl de eerste nog loopt, dan kan de commissie de nieuwe klacht buiten behandeling laten art. 56a lid 4.

Behandeling, beslissing en publicatie

De commissie behandelt de klacht volgens een regeling die ze zelf vaststelt. Die regeling waarborgt in elk geval vijf dingen art. 56 lid 2:

1. Wie de bestreden beslissing nam, doet niet mee aan de behandeling.
2. De klager en degene tegen wiens beslissing de klacht is gericht, krijgen de gelegenheid om gehoord te worden.
3. Het horen gebeurt op een plek die de cliënt makkelijk kan bereiken.
4. Beide kanten mogen zich laten bijstaan door iemand die ze zelf kiezen.
5. De persoonlijke levenssfeer van de betrokkenen wordt zoveel mogelijk beschermd.

De beslissing luidt dat de commissie onbevoegd is, of dat de klacht niet-ontvankelijk, ongegrond of gegrond is art. 56b lid 1. Is een klacht tegen een beslissing gegrond, dan vernietigt de commissie die beslissing geheel of gedeeltelijk, en daarmee de rechtsgevolgen. Ze kan opdracht geven een nieuwe beslissing te nemen of iets anders te doen, en daar een termijn aan verbinden art. 56b lid 3 tot en met 5.

Wie de beslissing krijgt

• de indiener van de klacht
• de cliënt
• de vertegenwoordiger
• de advocaat van de indiener
• de zorgaanbieder
• de zorgverantwoordelijke
• degene op wie de klacht betrekking heeft
• de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

Die lijst staat in artikel 56b lid 6. De inspectie is de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd art. 1 lid 1 onder j.

Publicatie

De commissie maakt haar uitspraken openbaar in een vorm die niet tot personen herleidbaar is. Voor de zorgaanbieder geldt die eis niet: die mag herkenbaar blijven art. 56b lid 7. Een jaarverslag van de commissie schrijft hoofdstuk 4 van de Wzd niet voor. Wie bij de klachtbehandeling betrokken is en vertrouwelijke gegevens krijgt, is tot geheimhouding verplicht art. 56h lid 1.

Beroep bij de rechter en schadevergoeding

Na de beslissing, of als die te laat komt, kunnen de cliënt, de vertegenwoordiger, de zorgaanbieder, degene op wie de klacht betrekking heeft en een nabestaande de rechter om een beslissing over de klacht vragen. Het verzoekschrift is schriftelijk en gemotiveerd, en wordt ingediend binnen zes weken na de dag waarop de beslissing aan de verzoeker is meegedeeld art. 56c.

De rechter hoort in elk geval de verzoeker, de cliënt, de vertegenwoordiger, de zorgaanbieder, degene op wie de klacht betrekking heeft en de zorgverantwoordelijke. Kan de cliënt niet naar de rechtbank komen, dan hoort de rechter hem waar hij verblijft. Heeft de cliënt geen advocaat, dan zorgt de rechter ervoor dat er een wordt toegevoegd art. 56d.

De rechter beslist binnen vier weken na indiening, en kan de bestreden beslissing intussen schorsen. Hoger beroep staat niet open art. 56e. Komt de zorgaanbieder de uitspraak niet na, dan kan de rechter een dwangsom opleggen art. 56f lid 5.

Schadevergoeding

Bij de klacht kan de klager vragen om schadevergoeding door de zorgaanbieder, en de commissie kan die ook uit zichzelf toekennen. Bij de rechter kan dat ook, en de rechter kan daar apart over beslissen. Voordat de commissie of de rechter beslist, hoort zij de zorgaanbieder. De hoogte bepalen ze naar billijkheid, en artikel 56g noemt geen maximum art. 56g.

De rol van de cliëntenvertrouwenspersoon

De zorgaanbieder informeert elke cliënt of diens vertegenwoordiger over de cliëntenvertrouwenspersoon, zo dat het past bij wat de cliënt kan begrijpen, en zorgt dat ze een beroep op hem kunnen doen art. 57 lid 1. De cliëntenvertrouwenspersoon geeft op verzoek advies en bijstand bij onvrijwillige zorg, bij opname en verblijf in een accommodatie, en bij de klachtenprocedure. Hij meldt signalen over tekortkomingen aan de inspectie, en helpt ook cliënten die vrijwillig in een accommodatie verblijven art. 57 lid 2.

Voor de commissie betekent dit twee dingen. De klager mag zich op de zitting laten bijstaan door de cliëntenvertrouwenspersoon, omdat de klachtenregeling bijstand door een zelfgekozen persoon moet toestaan art. 56 lid 2 onder d. Maar de commissie kan hem niet dwingen te getuigen: hij mag zich op zijn geheimhoudingsplicht beroepen art. 56h lid 2 art. 59. Het Besluit vraagt verder aantoonbare ervaring met deze cliënten en hun rechten, en voorlichting aan cliënten en medewerkers Besluit art. 6.1 Besluit art. 6.3.

Aansluiten, inrichten of uitbesteden

Een zorgaanbieder richt geen eigen Wzd-commissie in, maar sluit zich aan. De commissie wordt ingesteld en gedragen door cliëntenorganisaties en organisaties van zorgaanbieders, en vaak ondersteund door een secretariaat. Wat ieder moet regelen:

Over wie het secretariaat voert, zegt de Wzd niets. Dat kan een eigen secretaris zijn of een secretariaatsbureau. De geheimhoudingsplicht van artikel 56h geldt voor iedereen die bij de klachtbehandeling betrokken is, dus ook voor het secretariaat. Hoe u een commissie in de zorg opzet of de keuze voor aansluiten maakt, staat in een klachtencommissie oprichten in de zorg. Voor bureaus die meerdere commissies ondersteunen is er Adminio voor secretariaten.

Hoe Adminio een klachtencommissie Wzd ondersteunt

Adminio is software voor klachten- en geschillenbehandeling. De commissie en haar secretariaat behandelen een Wzd-klacht er van ontvangst tot beslissing in één dossier. Bij elke stap staat wie wat deed en wanneer. Adminio levert het platform. De commissie weegt de zaak zelf en neemt zelf de beslissing.

Veelgestelde vragen

Verder lezen