Tuchtzaak bij een sportbond: van melding tot uitspraak en beroep
Bij een tuchtzaak beoordeelt een commissie van de sportbond of een lid de regels heeft overtreden, en welke straf daarbij past. De zaak begint met een melding, of met een beroep tegen een straf die de competitieleider al oplegde. De betrokkene krijgt de stukken en kan zijn standpunt geven, en de commissie doet schriftelijk uitspraak. Welke route een zaak volgt, en welke termijnen, straffen en beroepen er zijn, staat in de reglementen van uw bond.
Hieronder staat per stap wat de secretaris en de commissie doen, met de routes en termijnen per soort zaak en een draaiboek met uitnodiging, agenda, rollen, checklist en verslag dat u invult voor uw eigen tuchtzitting.
Hoe verloopt een tuchtzaak bij een sportbond?
Dat hangt af van de bond en van de soort zaak. Bij sommige bonden legt de competitieleider na een rode kaart zelf een normstraf op, en komt de tuchtcommissie pas in beeld als de speler binnen zeven dagen in beroep gaat. Zo staat het in de reglementen van Rugby Nederland. Bij andere bonden meldt de scheidsrechter de zaak, en krijgt de speler een strafvoorstel of hoort de commissie hem op een zitting. Bij zaken als seksuele intimidatie, doping en matchfixing onderzoekt een aanklager de zaak en brengt hij haar aan bij de tuchtcommissie. In elke route krijgt de betrokkene de stukken en kan hij zijn standpunt geven. De commissie doet schriftelijk uitspraak, en daarna staat in de regel beroep open.
Niet elke zaak doorloopt alle stappen. Welke stappen er zijn, hangt af van de route uit uw reglement. Stap voor stap, met bij elke stap wat de secretaris en wat de commissie doet, ziet een tuchtzaak er zo uit:
- Melding of besluit. De zaak begint bij de scheidsrechter, de competitieleider, het bondsbestuur of een andere melder. Bij een normstraf legt de competitieleider zelf de straf op, en komt de zaak bij de commissie met het beroepschrift van de speler. Bij een instituut voor sportrechtspraak komt de melding bij de aanklager. De secretaris registreert wat binnenkomt, geeft het een zaaknummer en bevestigt de ontvangst. In het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland gebeurt dat binnen vijf werkdagen, met de samenstelling van de commissie.
- Intake en ontbrekende stukken. De secretaris kijkt wat er ontbreekt, zoals een verklaring van de wedstrijdarts of wedstrijdbeelden, en vraagt het meteen op. De commissie kan zelf ook stukken en beelden opvragen en getuigen horen.
- Ontvankelijkheid. De commissie toetst of de zaak op tijd is ingediend, door iemand die dat mag, en over iemand die onder het reglement valt. Bij een beroep hoort daar ook de betaling van de griffiekosten bij, als het reglement die kent. Is een beroep kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond, dan kan de commissie volgens het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland zonder mondelinge behandeling beslissen. De secretaris legt de beslissing vast en laat het de indiener weten.
- Strafvoorstel. Bij sommige bonden volgt bij een lichte overtreding eerst een strafvoorstel, bij een instituut als schikkingsvoorstel van de aanklager. Aanvaardt de betrokkene het, dan staat de straf vast. Zo niet, dan behandelt de commissie de zaak. Bij een normstraf is er geen voorstel: de straf geldt, tenzij de speler in beroep gaat. De secretaris verstuurt het voorstel en legt de reactie vast.
- Stukken en standpunten. De betrokkene krijgt alle stukken en kan zijn standpunt geven. Na een melding of aanklacht heet dat verweer. Bij een beroep gaan het beroepschrift en de stukken naar de wederpartij, en krijgt het bestuur of de competitieleider de gelegenheid een standpunt in te nemen. Alles komt als genummerd stuk in het dossier. De commissie leest het en bepaalt welke vragen nog open zijn.
- Zitting. Na een melding of aanklacht hoort de commissie de betrokkene meestal op een zitting. Een beroep behandelt zij volgens het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland in beginsel schriftelijk, en mondeling als een betrokkene daarom vraagt of de voorzitter dat nodig vindt. De secretaris plant de zitting, roept partijen en getuigen op en stuurt de stukken rond. De commissie hoort in de zaal, online of hybride. Of de zitting openbaar is, staat in het reglement.
- Beraad. De commissie overlegt zonder partijen: wat staat vast, welk artikel is overtreden, en welke straf past.
- Uitspraak. De commissie stelt de uitspraak schriftelijk en met redenen vast, met de ingangsdatum van de straf en de termijn voor beroep. Op een beroep luidt de beslissing: onbevoegd, niet-ontvankelijk, ongegrond of gegrond. De leden tekenen, de secretaris verstuurt de uitspraak aan partijen en de club.
- Publicatie in het register. De secretaris zet de straf in het register, zodat de competitie weet wie niet speelgerechtigd is. Schrijft het reglement het voor, dan publiceert de bond de uitspraak zonder namen.
- Beroep. Tegen de uitspraak van de tuchtcommissie staat in de regel beroep open bij de Commissie van beroep. Volgens het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland is dat hoger beroep, binnen zeven kalenderdagen na ontvangst. Bij een instituut voor sportrechtspraak is de termijn vier weken. De secretaris stuurt het dossier door. Komt er geen beroep, dan is de uitspraak onherroepelijk.
Hoe lang duurt een tuchtzaak bij een sportbond?
Dat staat in het reglement van de bond, en het hangt af van de soort zaak. Een wet schrijft het niet voor. Vaak zegt het reglement alleen dat de commissie zo spoedig mogelijk uitspraak doet, en ligt vooral de termijn voor beroep vast. Bij een normstraf, zoals bij rugby, heeft de speler zeven kalenderdagen om in beroep te gaan, en geldt de schorsing intussen al. In de voorbeeldzaak op deze pagina deed de tuchtcommissie uitspraak 21 dagen na het beroepschrift, binnen de streeftermijn die de bond zelf had ingesteld. Zaken waarin een aanklager eerst onderzoek doet, zoals seksuele intimidatie, doping en matchfixing, duren vaak maanden.
Een voorbeeld, met een verzonnen zaak bij de Landelijke Sportbond. De regels in die zaak volgen het Reglement Rechtspleging en het Voorschrift Wedstrijdwezen van Rugby Nederland. Na een rode kaart op zaterdag 31 oktober legde de competitieleider op maandag 2 november een normstraf op van zes wedstrijden. De speler stelde op dinsdag 3 november beroep in bij de tuchtcommissie. De ontvangstbevestiging met de samenstelling van de commissie volgde op vrijdag 6 november, het standpunt van de competitieleider op vrijdag 13 november. De mondelinge behandeling was op dinsdag 17 november en de uitspraak op dinsdag 24 november, 21 dagen na het beroepschrift. Hoger beroep stond open tot en met dinsdag 1 december. Hoe u de zitting zelf voorbereidt en leidt, met getuigen, online horen en opnemen, leest u ook in Hoorzitting klachtencommissie: draaiboek voor voorzitter en secretaris.
Wat is het verschil tussen een tuchtzaak en een rechtszaak?
Een tuchtzaak valt onder het verenigingsrecht. Een commissie van de bond oordeelt over een lid op grond van de statuten en de reglementen, en kan een straf opleggen zoals een schorsing. Of de zitting openbaar is, verschilt per reglement. Een rechtszaak loopt bij de rechter, is in beginsel openbaar en eindigt met een uitspraak van de rechter. Na de Commissie van beroep kan de burgerlijke rechter een tuchtuitspraak nog toetsen, maar dat doet hij terughoudend.
Routes en termijnen per soort zaak
Het tuchtrecht van een bond is verenigingsrecht. Het geldt voor leden omdat de statuten en reglementen van de bond dat bepalen, en de wet schrijft geen termijnen voor. Hoe lang een zaak mag duren, staat dus in het reglement. Vaak zegt dat alleen dat de commissie zo spoedig mogelijk uitspraak doet, en liggen vooral de termijnen voor beroep vast. Een bond kan daarnaast eigen streeftermijnen instellen. Hieronder staan per soort zaak de route en de termijnen. Waar een termijn uit een reglement komt, staat de bron erbij. De andere zijn voorbeelden van streeftermijnen van de bond. Stel ze in naar uw eigen reglement.
Spelsituatie: normstraf en beroep
- Bij sommige bonden legt de competitieleider na een rode kaart zelf de straf op. Zo staat het in het Voorschrift Wedstrijdwezen van Rugby Nederland. De scheidsrechter zet de reden als code op het wedstrijdformulier en stuurt een scheidsrechtersrapport naar de competitieleider. Die schorst de speler volgens de normtabel en laat het de speler en de wedstrijdsecretaris van zijn club schriftelijk weten. De schorsing gaat meteen in.
- De speler kan binnen zeven kalenderdagen na ontvangst van het besluit in beroep bij de tuchtcommissie, met een beroepschrift. Pas dan komt de tuchtcommissie in beeld. Zij behandelt het beroep in beginsel schriftelijk, en mondeling als een betrokkene daarom vraagt of de voorzitter dat nodig vindt.
- Het beroep schort de schorsing niet op. De speler kan de voorzitter van de tuchtcommissie vragen dat wel te doen.
- Het reglement zegt dat de commissie zo spoedig mogelijk uitspraak doet. De bond kan daarvoor een eigen streeftermijn instellen, in de voorbeeldzaak 21 dagen na het beroepschrift.
Spelsituatie: strafvoorstel of zitting na de melding
- Bij andere bonden meldt de scheidsrechter de rode kaart bij de tuchtcommissie of het bondsbureau. Bij een lichte overtreding volgt vaak eerst een strafvoorstel, liefst vóór het volgende speelweekend. Aanvaardt de speler het, dan staat de straf vast. Zo niet, dan behandelt de commissie de zaak.
- Bij een zware overtreding, of een zaak met letsel, hoort de commissie de speler op een zitting. Hij krijgt de melding en de stukken vooraf en kan verweer voeren. Of hij intussen al niet mag spelen, staat in het reglement van de bond.
- Voorbeeld van een streeftermijn van de bond: 14 dagen voor een zaak met strafvoorstel. Voor een zaak met zitting stelt de bond een eigen streeftermijn in.
Administratieve zaak
- Bijvoorbeeld een speler die niet speelgerechtigd was maar toch is opgesteld, of een club die een verplichting tegenover de bond niet nakomt. Het bondsbureau meldt de zaak.
- Vaak kan de commissie op de stukken beslissen. Een zitting volgt als het reglement dat voorschrijft of de zaak erom vraagt. Voorbeeld van een streeftermijn van de bond: 14 dagen na de melding.
Seksuele intimidatie of grensoverschrijdend gedrag
- Veel bonden hebben seksuele intimidatie belegd bij een instituut voor sportrechtspraak, enkele ook grensoverschrijdend gedrag. Een aanklager onderzoekt de melding en brengt de zaak aan met een aanklacht.
- Het dossier is vertrouwelijk en de zitting is niet openbaar. De commissie kan de melder apart horen. De beklaagde hoort dan van de commissie de kern van wat de melder zei, en kan daarop reageren.
- Bij een instituut doet de commissie in de regel binnen vier weken na de zitting uitspraak. Bij grensoverschrijdend gedrag streeft de aanklager naar een onderzoeksrapport binnen 90 dagen na de start van het onderzoek. De bond kan in Adminio een eigen streeftermijn voor de hele zaak instellen.
Doping
- Tot en met 2026 meldt de Dopingautoriteit, de nationale antidopingorganisatie, de zaak bij de bond. Namens de bond wordt zij aanhangig gemaakt bij de tuchtcommissie. Vanaf 1 januari 2027 voert de Dopingautoriteit de tuchtrechtspraak in dopingzaken zelf uit.
- Het Nationaal Dopingreglement volgt de Wereld Anti-Doping Code. Bij een niet-specifieke stof volgt een verplichte voorlopige schorsing.
- Het tuchtreglement doping van het instituut vraagt een uitspraak uiterlijk 21 dagen na de zitting, of als dat niet lukt uiterlijk 42 dagen, en in elk geval binnen vier maanden na de aangifte.
Matchfixing
- Het beïnvloeden van de uitslag of het verloop van een wedstrijd, vaak in verband met weddenschappen. Een aanklager onderzoekt de zaak en brengt haar aan met een aanklacht.
- Voorbeeld van een streeftermijn van de bond: 180 dagen na de melding, omdat het onderzoek vaak lang duurt.
Geschil
- Een geschil tussen leden of clubs, bijvoorbeeld over een afspraak tussen twee clubs. Dit is geen tuchtzaak: er volgt geen straf, de commissie beslist over het geschil.
- Voorbeeld van een streeftermijn van de bond: 45 dagen na het verzoek.
Klacht
- Een klacht van een lid, een ouder of een club over de manier waarop de bond of iemand namens de bond heeft gehandeld. Ook dit is geen tuchtzaak.
- Voorbeeld van een streeftermijn van de bond: 56 dagen na de klacht.
Beroep bij de Commissie van beroep
- Tegen een uitspraak van de tuchtcommissie staat in de regel beroep open bij de Commissie van beroep. Het dossier van de eerste behandeling gaat mee, het beraad van de tuchtcommissie niet.
- De termijn staat in het reglement. In het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland is het hoger beroep, binnen zeven kalenderdagen na ontvangst van de uitspraak. Bij een instituut voor sportrechtspraak is de termijn vier weken.
- Het beroep schort de straf niet op, tenzij de voorzitter van de Commissie van beroep anders beslist. Komt er geen beroep, dan is de uitspraak onherroepelijk zodra de termijn voorbij is. Voorbeeld van een streeftermijn van de bond voor de behandeling: 28 dagen.
Het reglement van uw eigen bond gaat altijd voor. Kijk daarin ook vanaf welk moment een termijn loopt, en of hij in kalenderdagen of in werkdagen telt. Geschillen en klachten zijn geen tuchtzaken, maar komen vaak bij dezelfde commissie of hetzelfde secretariaat binnen. Daarom staan ze in dit overzicht.
Welke straffen kan een tuchtcommissie opleggen?
Welke straffen de commissie kan opleggen, staat in het tuchtreglement. De meeste reglementen kennen, van licht naar zwaar, een berisping, een geldboete, een schorsing en uitsluiting of royement. Een schorsing geldt voor een aantal wedstrijden of voor een periode. Bij uitsluiting of royement mag iemand niet meer meedoen aan wat de bond organiseert, of eindigt het lidmaatschap. De commissie kan een zaak ook afdoen zonder straf, als de overtreding niet bewezen is.
Geheel of deels voorwaardelijk
Een straf kan geheel of deels voorwaardelijk zijn. Het voorwaardelijke deel gaat alleen in als de beklaagde binnen de proeftijd opnieuw in de fout gaat. Zo kan de commissie bijvoorbeeld zes wedstrijden opleggen, waarvan twee voorwaardelijk. Zet in de uitspraak hoe lang de proeftijd is.
Motiveer de strafmaat: noem het artikel uit het reglement, het uitgangspunt voor deze overtreding, en wat zwaarder of lichter weegt. Leg eerdere uitspraken over vergelijkbare zaken ernaast. In de voorbeeldzaak T-2026-0142 had de competitieleider zes wedstrijden opgelegd, het uitgangspunt in de normtabel voor een tackle met contact met het hoofd. In beroep hield de tuchtcommissie zes wedstrijden als uitgangspunt aan. De hersenschudding woog mee bij de ernst. Zij trok er één af voor de excuses en het blanco strafblad, en niet meer, omdat de speler de overtreding niet erkende. Het beroep was daarmee gegrond, en de schorsing werd vijf wedstrijden.
Schorsing na een rode kaart: wanneer gaat zij in?
Ook dat verschilt per route. Volgens het Voorschrift Wedstrijdwezen van Rugby Nederland mag een speler na een rode kaart niet spelen tot zijn straf is uitgesproken. De schorsing van de competitieleider gaat meteen in, ook als de speler in beroep gaat. Alleen de voorzitter van de tuchtcommissie kan haar op verzoek opschorten. Bij andere bonden staat in het reglement of een speler na een rode kaart al niet mag spelen tot de uitspraak. Kent het reglement een ordemaatregel, dan kan het bondsbestuur iemand hangende de zaak voorlopig schorsen, bij een instituut op advies van de aanklager. Dat is nog geen straf.
- Leg vast vanaf wanneer de schorsing geldt, en welke wedstrijden de speler daardoor mist. Volgens het Voorschrift Wedstrijdwezen van Rugby Nederland eindigt een schorsing op de dag na de laatste speelronde waarin de speler niet mocht spelen.
- In T-2026-0142 ging de schorsing in op 31 oktober, de dag van de rode kaart. Na de uitspraak van 24 november had de speler ronde 8, 9 en 10 gemist. Ronde 11 en 12 volgden nog, de laatste op zaterdag 5 december. Vanaf zondag 6 december was hij weer speelgerechtigd. Met de normstraf van zes wedstrijden was dat zondag 13 december geweest.
- Laat de competitie meteen weten dat de speler niet speelgerechtigd is, zodat een club hem niet per ongeluk opstelt.
- Bij doping is een voorlopige schorsing verplicht als het om een niet-specifieke stof gaat. Daarover meer hieronder.
Onpartijdigheid en wraking
Een tuchtcommissie moet onafhankelijk en onpartijdig zijn. Daarom staat zij los van het bestuur van de bond, en neemt een lid dat betrokken is bij een club of persoon in de zaak niet deel aan de behandeling. Denk aan een lid van dezelfde club als de beklaagde, of iemand die familie is van een partij.
Twijfelt een partij toch aan de onpartijdigheid van een lid, dan kan zij dat lid wraken. Doe dat zo snel mogelijk nadat de reden bekend is. Hoe het verzoek gaat en wie erover beslist, staat in het reglement. Volgens het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland vraagt een partij de voorzitter de samenstelling van de commissie te wijzigen, schriftelijk en met redenen, en beslist de voorzitter. Houd deze afspraken aan:
- Vraag leden voor elke zaak of zij een band hebben met een partij, de club of een getuige, en leg het antwoord vast.
- Een lid kan zich ook zelf terugtrekken als er reden is om aan de eigen onpartijdigheid te twijfelen.
- Noem in de ontvangstbevestiging of de uitnodiging wie in de commissie zitten, zodat partijen op tijd bezwaar kunnen maken.
- Vraag bij de opening van de zitting of iemand een lid wil wraken, en zet het antwoord in het verslag.
- Laat op de zitting geen oordeel over schuld of straf doorschemeren. Een opmerking daarover geeft een partij reden om aan de onpartijdigheid te twijfelen.
Dopingzaken: een eigen procedure
Dopingzaken volgen een eigen procedure. In Nederland geldt het Nationaal Dopingreglement, dat de Wereld Anti-Doping Code volgt. Tot en met 2026 meldt de Dopingautoriteit, de nationale antidopingorganisatie, de zaak bij de bond. Namens de bond wordt zij aanhangig gemaakt bij de tuchtcommissie die daarvoor is aangewezen, meestal de dopingkamer van een instituut voor sportrechtspraak. Vanaf 1 januari 2027 verandert dat. Met de nieuwe Wereld Anti-Doping Code voert de Dopingautoriteit de tuchtrechtspraak in dopingzaken zelf uit. Bonden verklaren haar reglementen daarvoor in hun statuten van toepassing.
- Een belastend analyseresultaat. Het laboratorium vindt een verboden stof in het A-monster. De sporter kan vragen om analyse van het B-monster.
- Verplichte voorlopige schorsing. Gaat het om een niet-specifieke stof, dan volgt een verplichte voorlopige schorsing. Bij een specifieke stof kan het. De sporter krijgt de gelegenheid om te worden gehoord.
- De straf. De Code noemt vaste uitgangspunten voor de duur van de uitsluiting, en de gronden waarop die korter kan. De tijd van de voorlopige schorsing gaat eraf.
- Beroep. Niet alleen de sporter kan in beroep, ook bijvoorbeeld de nationale antidopingorganisatie, de internationale federatie en WADA. In bepaalde gevallen gaat het beroep naar het Court of Arbitration for Sport.
Wat de secretaris anders doet
Een dopingzaak loopt langer. Het tuchtreglement doping vraagt een uitspraak binnen vier maanden na de aangifte. Het dossier bevat de aangifte, het analyserapport en de stukken die de bond meestuurt. Leg de ingangsdatum van de voorlopige schorsing vast, want die telt mee bij de uitsluiting. Zet in de uitspraak wie in beroep kan, bij wie en binnen welke termijn. En houd bij publicatie de regels van de Code aan over wat openbaar wordt en wanneer.
Het draaiboek: uitnodiging, agenda, rollen, checklist en verslag
Vul in vier stappen de zaak, de zitting en de commissie in. In het voorbeeld ziet u meteen de vijf stukken zoals ze op papier komen: de uitnodiging of oproeping aan de speler of beklaagde en de club, de agenda, de rolverdeling, de checklist voor de voorzitter en het verslag. De voorbeeldwaarden komen uit de verzonnen zaak T-2026-0142. Wat nog open is, staat licht gemarkeerd, zodat u het op papier kunt invullen. Wat u invult, wordt nergens bewaard.
Vier stappen. Elke keuze past de stukken direct aan.
Reglement Rechtspleging Rugby Nederland art. 7 en 13, Voorschrift Wedstrijdwezen 3.0.15 en 3.0.16. Streeftermijn van de bond: 21 dagen na het beroepschrift. Stel route en termijnen in naar uw eigen reglement.
De tijden in de agenda zijn een voorstel. Pas ze aan de zaak aan.
Stuk 1 van 5Oproeping voor de mondelinge behandeling
| Aan | ................, speler, en de club |
|---|---|
| Zaaknummer | ................ |
| Datum van deze brief | ................ |
| Onderwerp | Oproeping voor de mondelinge behandeling van uw beroep |
Geachte heer, mevrouw,
De tuchtcommissie behandelt het beroep van ................ tegen de schorsing die de competitieleider heeft opgelegd. De commissie behandelt het beroep mondeling, en wij roepen u op voor die zitting. Op de zitting kunt u uw beroep mondeling toelichten en stelt de commissie u vragen. Ook de competitieleider krijgt namens de bond het woord.
| Datum zitting | ................ |
|---|---|
| Aanvang | 19.00 uur |
| Einde | rond 20.40 uur |
| Plaats | Online, via een videoverbinding |
U krijgt de link apart per mail. Zorg voor een rustige ruimte, waar alleen u en eventueel uw raadsman aanwezig zijn. De verbinding staat een kwartier voor aanvang open, zodat u beeld en geluid kunt testen.
Wilt u niet naar de zitting komen, dan kunt u uw standpunt ook schriftelijk aanvullen. Stuur dat dan vóór .................
Op de zitting bekijkt de commissie de beelden van het moment, beeld voor beeld. U vindt ze bij de stukken. Wilt u zelf beelden inbrengen, stuur ze dan vóór ................, met de tijd in de opname waar het om gaat.
De commissie bestaat bij deze zitting uit ................ (voorzitter) en ................. ................ is secretaris. Kunt u zich niet vinden in de samenstelling van de commissie, dan kunt u de voorzitter vragen haar te wijzigen. Doe dat schriftelijk en met redenen, zodra u de reden kent.
Bij deze brief vindt u de agenda en de stukken die de commissie heeft ontvangen. De commissie gebruikt geen stukken die u niet hebt gezien. Wilt u nog iets inbrengen, stuur het dan vóór .................
U mag zich laten bijstaan door een raadsman, bijvoorbeeld een advocaat of iemand van uw club. Laat vóór ................ weten wie dat is. Dan krijgt uw raadsman voortaan ook de stukken.
Hebt u een tolk of andere ondersteuning nodig om de zitting te kunnen volgen, laat het ons dan ook vóór ................ weten.
Deze brief gaat ook naar de club. De club mag een vertegenwoordiger naar de zitting sturen.
De commissie heeft ook uitgenodigd: ................. Wilt u zelf een getuige of een deskundige meenemen, laat dan vóór ................ weten wie het is en waarover die iets kan zeggen. De commissie beslist of zij die persoon hoort.
De commissie neemt de zitting op, alleen om het verslag te maken. Alleen de commissie en het secretariaat hebben toegang tot de opname. De commissie bewaart de opname tot ................. Hoe de commissie met uw gegevens omgaat, staat in de privacyverklaring van de bond. Hebt u vragen of bezwaar, laat het dan vóór ................ weten. Wij vragen u de zitting niet zelf op te nemen.
De mondelinge behandeling is in beginsel openbaar. De commissie kan anders beslissen, bijvoorbeeld als medische gegevens aan de orde komen. De commissie doet geen uitspraak op de zitting. Zij doet zo spoedig mogelijk schriftelijk uitspraak. De bond streeft naar een uitspraak binnen 21 dagen na het beroepschrift. In de uitspraak staat tot welke datum u in hoger beroep kunt bij de Commissie van beroep. De schorsing blijft gelden tot de uitspraak, tenzij de voorzitter haar op uw verzoek heeft opgeschort.
Bent u verhinderd, laat het dan zo snel mogelijk weten, met de reden. De commissie beslist of de zitting wordt verplaatst. Komt u zonder bericht niet, dan kan de commissie de zaak buiten uw aanwezigheid behandelen.
Laat u vóór ................ weten of u komt, en met wie? Voor vragen kunt u terecht bij het secretariaat: .................
Met vriendelijke groet,
................, secretaris van de tuchtcommissie
Niet openbaarDraaiboek tuchtzitting, adminio.nl
Stuk 2 van 5Agenda van de tuchtzitting
| Zaaknummer | ................ |
|---|---|
| Datum | ................ |
| Plaats | Online |
| Tijd | Onderdeel | Wie | Duur |
|---|---|---|---|
| 18.30 | Vooroverleg van de commissie, zonder partijen: vragen verdelen en de volgorde afspreken | Commissie, secretaris | 15 min. |
| 18.45 | Verbinding openen en beeld en geluid testen met wie online meedoet | Secretaris | 15 min. |
| 19.00 | Opening: voorstellen, aanwezigheid, verloop en of de zitting openbaar is, en de opname | Voorzitter | 5 min. |
| 19.05 | De voorzitter vat het besluit van de competitieleider, het beroepschrift en de stukken samen | Voorzitter | 10 min. |
| 19.15 | Beelden van het moment bekijken, beeld voor beeld | Commissie, partijen | 15 min. |
| 19.30 | Toelichting op het beroep door de speler | Speler, eventueel met raadsman | 15 min. |
| 19.45 | Standpunt van de competitieleider namens de bond, als hij komt | Competitieleider | 10 min. |
| 19.55 | Vragen van de commissie | Commissie | 15 min. |
| 20.10 | Getuigen of deskundige, met vragen via de voorzitter | Voorzitter, getuigen | 15 min. |
| 20.25 | Laatste woord van de speler | Speler | 10 min. |
| 20.35 | Uitleg over het vervolg en sluiting | Voorzitter | 5 min. |
| 20.40 | Beraad van de commissie, zonder partijen | Commissie | 30 min. |
De tijden zijn een voorstel. Pas ze aan de zaak aan. Het vooroverleg en het beraad zijn zonder partijen.
Niet openbaarDraaiboek tuchtzitting, adminio.nl
Stuk 3 van 5Wie doet wat op de zitting
| Rol | Naam | Wat |
|---|---|---|
| Voorzitter | ................ | Opent en sluit, stelt vast wie er is, geeft het woord, bewaakt hoor en wederhoor en de tijd, vat samen, en legt uit wat er na de zitting gebeurt. Meldt de opname en vraagt of iemand bezwaar heeft. |
| Leden | ................ | Hebben het dossier gelezen en de beelden bekeken, stellen de vragen die in het vooroverleg zijn verdeeld, en beslissen mee in het beraad. Een lid dat betrokken is bij de club of de speler, neemt niet deel. |
| Secretaris | ................ | Stuurt de uitnodiging en de stukken, ontvangt partijen, noteert wie er aanwezig is, beheert de verbinding en de wachtkamer, start en stopt de opname, en schrijft het concept van het verslag. |
| Speler (in beroep) | ................ | Licht het beroep toe, beantwoordt vragen en heeft het laatste woord. Mag zich laten bijstaan. |
| De club | ................ | Krijgt de uitnodiging en mag een vertegenwoordiger sturen. Is geen partij, tenzij de zaak tegen de club zelf loopt. |
| Raadsman | ................ | Een advocaat of iemand anders die de speler bijstaat. Krijgt de stukken zodra hij of zij zich meldt, en mag namens de speler spreken. |
| Competitieleider | ................ | Heeft de schorsing opgelegd. Krijgt namens de bond het woord over zijn standpunt, of volstaat met zijn schriftelijke standpunt. |
| Getuige of deskundige | ................ | Wacht buiten de zaal of in de wachtkamer tot het eigen deel, en beantwoordt vragen van de commissie. Vragen van partijen gaan via de voorzitter. |
Niet openbaarDraaiboek tuchtzitting, adminio.nl
Stuk 4 van 5Checklist voor de voorzitter
Vooraf
- De uitnodiging en de stukken zijn verstuurd. U weet wie er komt, of de speler een raadsman meeneemt en of iemand een tolk nodig heeft.
- De speler heeft alle stukken die de commissie gebruikt. Wat na de uitnodiging binnenkomt, gaat ook naar de speler.
- Het beroep is op tijd ingesteld en de griffiekosten zijn betaald.
- Het besluit van de competitieleider, het scheidsrechtersrapport en het standpunt van de competitieleider liggen bij het dossier.
- De oproeping ging zo veel mogelijk uiterlijk een week voor de zitting de deur uit.
- De speelkalender ligt klaar, zodat de commissie ziet welke wedstrijden de schorsing raakt.
- Geen lid is betrokken bij de club of de speler. Een verzoek om de samenstelling te wijzigen is behandeld.
- In het vooroverleg zijn de vragen verdeeld: wie vraagt wat, en in welke volgorde.
- De beelden staan klaar op het moment waar het om gaat, en iedereen kan ze goed zien.
- De speler weet wie de commissie verder heeft opgeroepen.
- Iedereen heeft de link, en er is een telefoonnummer voor als de verbinding wegvalt.
- De opname is getest, en het staat vast wie hem start en stopt.
Bij de opening
- Stel de commissie en de secretaris voor, en laat partijen zich voorstellen. Laat de secretaris noteren wie er aanwezig is en in welke rol.
- Leg uit wat de commissie doet: zij hoort de speler en doet later uitspraak, niet op de zitting.
- Zeg of de zitting openbaar is. Heeft de commissie besloten haar niet openbaar te houden, zeg dan waarom.
- Meld dat de zitting wordt opgenomen, waarvoor en hoe lang de opname wordt bewaard. Vraag of iemand bezwaar heeft en laat het antwoord noteren.
- Vraag of de speler bezwaar heeft tegen de samenstelling van de commissie.
- Vraag of iedereen goed te zien en te horen is, en of er nog iemand anders in de ruimte is.
Tijdens de zitting
- Laat de speler en de raadsman ongestoord uitspreken.
- Vraag door op feiten: wat er gebeurde, op welk moment, wie het zag en wat er daarna gebeurde.
- Vat na de toelichting op het beroep kort samen en vraag of het klopt.
- Bekijk de beelden samen, en vraag de speler wat hij of zij op dat moment zelf zag.
- Getuigen zijn alleen bij hun eigen deel. Vragen van partijen gaan via u.
- Komt er ter zitting een nieuw stuk, laat de speler het dan zien en erop reageren, of geef daar na de zitting tijd voor.
- Laat geen oordeel over schuld of straf doorschemeren.
Afsluiten
- Vraag of iedereen alles heeft kunnen zeggen. Het laatste woord is aan de speler.
- Leg uit wat er nu gebeurt en wanneer: uitspraak zo spoedig mogelijk, met als streeftermijn van de bond 21 dagen na het beroepschrift, daarna zeven kalenderdagen voor hoger beroep.
- Noteer afspraken over nagekomen stukken, met een datum.
- Stop de opname voordat het beraad begint.
Na de zitting
- Houd het beraad direct na de zitting, zonder partijen. Leg vast wat de commissie vaststelt: de feiten, de regel die is overtreden, of het beroep gegrond is, de straf en waarom.
- Laat het verslag maken. De voorzitter en de secretaris stellen het verslag vast.
- Zet in de uitspraak vanaf wanneer de schorsing geldt, welke wedstrijden de speler al heeft gemist en vanaf welke dag hij weer speelgerechtigd is. Zet erin of de griffiekosten worden terugbetaald.
- Zet in de uitspraak of hoger beroep openstaat, bij wie en tot welke datum.
- Bewaar de opname niet langer dan in de uitnodiging staat.
Niet openbaarDraaiboek tuchtzitting, adminio.nl
Stuk 5 van 5Verslag van de tuchtzitting
| Commissie | De tuchtcommissie |
|---|---|
| Zaaknummer | ................ |
| Datum en tijd | ................, ................ tot ................ uur |
| Plaats | Online, via een videoverbinding |
| Voor de commissie | ................ (voorzitter), ................, ................ (secretaris) |
| Speler | ................, bijgestaan door ................ |
| Namens de club | ................ |
| Namens de bond | ................ |
| Getuigen of deskundige | ................ |
| Afgemeld | ................ |
| Vastlegging | De zitting is opgenomen. Dit verslag geeft de kern weer en is geen woordelijk verslag. |
1. Opening
De voorzitter opende de zitting om ................ uur, stelde de aanwezigen voor en legde het verloop uit. De voorzitter meldde dat de zitting werd opgenomen voor het verslag. Bezwaar daartegen: ................. Bezwaar tegen de samenstelling: .................
2. Het besluit en het beroepschrift
Welke schorsing legde de competitieleider op, op grond van welke regel, en wat zijn de gronden van het beroep?
3. De beelden
Welke beelden zijn bekeken, welk moment, en wat zeiden partijen erover?
4. Toelichting van de speler
Wat erkent de speler, wat betwist hij, en wat vraagt hij de commissie?
5. Standpunt van de competitieleider
Wat is het standpunt van de competitieleider, mondeling of op schrift?
6. Vragen van de commissie en de antwoorden
Per vraag: wie vroeg wat, en wat was het antwoord?
7. Getuigen of deskundige
Wie werd gehoord, over welk punt, en wat verklaarde die persoon?
8. Laatste woord van de speler
Wat zei de speler tot slot?
9. Afspraken
Nagekomen stukken: ................, te sturen vóór ................. De commissie stuurt ze door aan partijen.
10. Sluiting
De voorzitter vroeg of iedereen alles heeft kunnen zeggen, en sloot de zitting om ................ uur. De voorzitter legde uit wat er nu gebeurt: uitspraak zo spoedig mogelijk, met als streeftermijn van de bond 21 dagen na het beroepschrift, daarna zeven kalenderdagen voor hoger beroep.
Vastgesteld door de voorzitter en de secretaris op .................
................
Voorzitter
................
Secretaris
Niet openbaarDraaiboek tuchtzitting, adminio.nl
Waar het vaak misgaat
- Een termijn verkeerd rekenen. Kijk in het reglement vanaf wanneer een termijn loopt, en of hij in kalenderdagen of in werkdagen telt. Het beroep tegen een schorsing loopt volgens het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland zeven kalenderdagen vanaf de ontvangst van het besluit, de ontvangstbevestiging volgt binnen vijf werkdagen. Zet de einddatum in de brief.
- Beelden die een partij pas op de zitting ziet. Hoor en wederhoor betekent dat partijen elk stuk vooraf kennen. Stuur beelden en verklaringen door zodra ze binnen zijn.
- Een lid dat te dicht bij de zaak staat. Een lid van dezelfde club als een partij geeft reden tot wraking. Vraag het per zaak na en leg het vast.
- Een strafmaat zonder motivering. Noem het uitgangspunt en wat zwaarder of lichter weegt. Anders is in beroep niet na te gaan hoe de commissie tot haar straf kwam.
- Onduidelijk welke wedstrijden een schorsing telt. Noem de ingangsdatum, welke wedstrijden de speler al heeft gemist en vanaf welke dag hij weer speelgerechtigd is. Dan weten speler, club en competitie waar zij aan toe zijn.
- Geen beroepstermijn in de uitspraak. Zet erin of beroep openstaat, bij wie en tot welke datum. Pas daarna kan de uitspraak onherroepelijk worden.
Zo helpt Adminio bij de tuchtzaak
Adminio voor de sport is de werkomgeving waarin secretaris, voorzitter, leden, de speler of beklaagde en de raadsman aan dezelfde zaak werken, elk met een eigen scherm. Adminio draait nu in de huursector, met edities voor de zorg en het onderwijs. De sporteditie is binnenkort beschikbaar. Rond de zitting neemt Adminio het regelwerk over: plannen, uitnodigen, opnemen en uitwerken. De commissie hoort partijen en beslist zelf. Hieronder ziet u in zes stappen hoe de mondelinge behandeling in de voorbeeldzaak T-2026-0142 in Adminio verloopt.
Plannen met het rooster
Vraagt de speler om een mondelinge behandeling, dan vraagt Adminio de beschikbaarheid van de speler en de raadsman op, en de leden geven hun beschikbaarheid op in het rooster. Adminio legt dat naast elkaar en stelt een datum voor. De voorzitter bevestigt. In de voorbeeldzaak ging de oproeping op dinsdag 10 november uit, precies een week voor de zitting op dinsdag 17 november, 19.00 uur.
Uitnodigen in één keer
Voor een online zitting maakt u met Genereer Teams-link een vergadering in Microsoft Teams. Voor een zitting in de zaal vult u het adres in. Met Verstuur uitnodigingen krijgen de speler, de raadsman, de getuige en de commissieleden de oproeping met datum, tijd en plaats of link.
Horen in de zaal, online of hybride
Of u nu in de zaal zit, online of hybride: u houdt bij wie er is, zoals speler, raadsman en getuige. Een getuige wacht in de wachtkamer tot de voorzitter hem binnenlaat. De commissie maakt Live aantekeningen, die elke 30 seconden worden opgeslagen.
Opname en transcriptie
Met Start opname neemt u de zitting op in de browser. Bij een zitting in de zaal gebruikt u alleen de microfoon, bij een online zitting ook de vergaderaudio, in Chrome of Edge op een computer. Hebt u zelf opgenomen, dan voegt u het bestand toe met Upload audio. Na Transcriberen staat de tekst van de zitting met tijden in het dossier.
Samenvatting, verslag en de Adminio Assistent
Uit alle opnamen samen maakt Adminio één samenvatting: de kern, de toelichting van de speler, wat de getuige verklaarde, de vragen van de commissie en de afspraken. Daarop bouwt de secretaris het verslag, dat de voorzitter en de secretaris vaststellen. Wat er precies is gezegd, vraagt u na bij de Adminio Assistent, met een verwijzing naar het moment in de transcriptie. Met Zitting afronden gaat de zaak naar het beraad. Het oordeel blijft van de commissie.
Alles in één omgeving, voor iedereen
Speler, raadsman, secretaris, voorzitter en leden werken aan dezelfde zaak, elk met een eigen scherm en eigen rechten. Partijen zien de datum, de plaats of de Teams-link. De raadsman kan ook meedoen via een beveiligde link, zonder account. Het beraad en het concept van de uitspraak blijven binnen de commissie.
Uw eigen reglement. Adminio wordt per bond en per commissie ingericht, met uw eigen soorten zaak, termijnen, rollen, sjablonen en huisstijl. Ook de route stelt u per soort zaak in: een normstraf met beroep, een strafvoorstel, een zitting na de melding of een zaak met een aanklager. Stuur uw tuchtreglement mee als u contact opneemt. Dan laten we zien hoe een tuchtzaak er bij u uitziet.
Veelgestelde vragen
Dat hangt af van het reglement en de strafrichtlijn van uw bond, en van wat er gebeurde. Een wet schrijft het niet voor. Bij sommige bonden legt de competitieleider een normstraf op volgens een normtabel. Bij rugby volgt die tabel de richtlijnen van World Rugby. Bij andere bonden krijgt u eerst een strafvoorstel, of bepaalt de commissie de straf na een zitting. Er wordt gekeken naar de ernst, naar letsel, naar eerdere straffen en naar excuses. In de voorbeeldzaak op deze pagina legde de competitieleider zes wedstrijden op voor een tackle met contact met het hoofd. In beroep hield de tuchtcommissie zes als uitgangspunt aan en trok er één af voor de excuses en het blanco strafblad. Het werden er vijf.
Een straf volgens een vaste tabel, met per overtreding een uitgangspunt. Bij rugby staat de normtabel in een bijlage bij het Voorschrift Wedstrijdwezen van Rugby Nederland, met de richtlijnen van World Rugby. De scheidsrechter zet de reden voor de rode kaart als code op het wedstrijdformulier en stuurt een scheidsrechtersrapport. De competitieleider schorst de speler dan volgens de tabel en laat het de speler en de wedstrijdsecretaris van zijn club schriftelijk weten. Is de speler het er niet mee eens, dan kan hij in beroep bij de tuchtcommissie.
In de regel wel. Bij een normstraf van de competitieleider gaat u in beroep bij de tuchtcommissie. Volgens het Reglement Rechtspleging van Rugby Nederland moet dat binnen zeven kalenderdagen na ontvangst van het besluit, met het formulier Beroepschrift, en betaalt u griffiekosten. Tegen de uitspraak van de tuchtcommissie staat dan hoger beroep open bij de Commissie van beroep, ook binnen zeven kalenderdagen. De schorsing blijft intussen gelden, tenzij de voorzitter haar op uw verzoek opschort. Tegen sommige schorsingen staat bij rugby geen beroep open, zoals na twee gele kaarten in één wedstrijd. Hoe het bij uw bond zit, staat in het reglement en in het besluit of de uitspraak.
Een maatregel die geldt zolang de zaak loopt. Het is nog geen straf. Kent het reglement een ordemaatregel, dan kan het bondsbestuur iemand hangende de zaak voorlopig schorsen, bij een instituut voor sportrechtspraak op advies van de aanklager. Bij doping is een voorlopige schorsing verplicht als het om een niet-specifieke stof gaat. Bij een normstraf ligt het anders. Volgens het Voorschrift Wedstrijdwezen van Rugby Nederland mag een speler na een rode kaart niet spelen tot zijn straf is uitgesproken, en de schorsing van de competitieleider gaat meteen in, ook als hij in beroep gaat.
Ja. In de meeste tuchtreglementen mag u zich laten bijstaan door een raadsman. Dat kan een advocaat zijn, maar ook iemand van de club. Laat het secretariaat vooraf weten wie u bijstaat. Dan krijgt die ook de stukken en de uitnodiging voor de zitting.
Laat het secretariaat zo snel mogelijk weten waarom. Bent u ziek of kwam de uitnodiging niet aan, dan kan de commissie de zitting verplaatsen. Komt u zonder bericht niet, dan kan de commissie de zaak in de regel buiten uw aanwezigheid behandelen en op de stukken beslissen. Kunt u niet komen, stuur dan in elk geval uw standpunt op schrift.
In de regel wel. Het tuchtrecht van een bond is verenigingsrecht, en de burgerlijke rechter kan een uitspraak toetsen. Dat doet hij terughoudend. Hij kijkt vooral of de procedure eerlijk was en of de commissie in redelijkheid tot haar oordeel kon komen. In dopingzaken staat in bepaalde gevallen beroep open bij het Court of Arbitration for Sport. Kent de bond arbitrage, dan staat dat in de statuten.
Stuur deze gids naar de andere leden of het secretariaat. Wilt u nu al zien hoe een tuchtzaak in Adminio loopt, van melding of beroepschrift tot uitspraak? We laten het u graag zien, met uw eigen tuchtreglement ernaast.
Liever bellen? Dat kan van 9.00 tot 21.00 uur op 085 060 88 49.
Deze pagina en het draaiboek zijn algemene informatie en geen juridisch advies. Termijnen zonder bron zijn voorbeelden van streeftermijnen die een bond zelf instelt. De voorbeeldzaak T-2026-0142, de Landelijke Sportbond en alle namen zijn verzonnen. De regels in de voorbeeldzaak volgen het Reglement Rechtspleging en het Voorschrift Wedstrijdwezen Algemeen 2026-2027 van Rugby Nederland. Bronnen: Burgerlijk Wetboek Boek 2, titel 2 (verenigingen), Grondwet, artikel 121, Reglement Rechtspleging Rugby Nederland (1 juli 2025), Wereld Anti-Doping Code, Dopingautoriteit, Nationaal Dopingreglement en ISR en Dopingautoriteit, statutaire bepalingen (augustus 2026). Bijgewerkt: 11 november 2026.