Nieuws
Gids··8 min lezen·Door mr. drs. Kevin Korevaar, bedrijfsjurist en lid klachtencommissie

Wat kost een klachtencommissie? Zelf doen, samenwerken of een platform

De klachtencommissie is wettelijk verplicht, maar hoe u haar organiseert is een keuze met grote financiële gevolgen. Drie routes, drie kostenprofielen. En de duurste route is zelden de route die het duurste lijkt.


De vraag is niet of, maar hoe

Elke woningcorporatie moet op grond van artikel 55b van de Woningwet een klachtenprocedure hebben met een onafhankelijke klachtencommissie, ingericht volgens het aangewezen voorbeeldreglement. Dat reglement stelt inmiddels serieuze eisen: harde onverenigbaarheidscriteria voor de leden, een gepubliceerd rooster van aftreden, een jaarverslag met verplichte inhoud en de spiegelverplichting dat de corporatie het percentage niet-opgevolgde adviezen publiceert. Hoe u een commissie opricht en de onafhankelijkheid organiseert, beschreven we eerder. Hier gaat het om de vraag die elke bestuurder daarna stelt: wat kost dit, en welke organisatievorm past daarbij.

De drie routes naast elkaar

Voordat we de routes één voor één doorlopen: dit is het beeld in één oogopslag. De verschillen zitten niet zozeer in de prijs per klacht als wel in wat er gebeurt wanneer het druk wordt, wanneer iemand vertrekt en wanneer u achteraf verantwoording moet afleggen.

Drie organisatievormen op vijf criteria
 Zelf doenMet een secretariaatOp een platform
Wat u betaaltUren van de eigen secretaris plus presentiegeldenUurtarief of tarief per zaak, plus presentiegeldenVast bedrag per jaar, plus presentiegelden
Bij een druk jaarMeer uren, of zaken die blijven liggenHogere rekening, maar de capaciteit is erGelijke kosten, meer volume in dezelfde omgeving
Bij vertrek van de secretarisHet geheugen van de commissie vertrekt meeHet bureau vangt op, mits het dossier overdraagbaar isDe dossiers en de termijnen blijven staan
Het jaarverslagReconstructie achteraf, kost wekenAfhankelijk van de administratie van het bureauUit de registratie, kost een middag
Waar de dossiers staanMailboxen en gedeelde mappenBij het bureau, in het systeem dat het bureau gebruiktEén omgeving met toegang per rol en export op verzoek

Hieronder staat elke route uitgeschreven, met het kostenprofiel, de kracht en het punt waar u op moet letten.

Verken de routes
Kosten, kracht en aandachtspunt per organisatievorm
Het kostenprofiel
Op papier de goedkoopste route. De werkelijke kosten zitten in de uren. Een zorgvuldig behandelde klacht kost al snel vijftien tot twintig uur secretariaatswerk, van intake en hoor en wederhoor tot advies en verzending, en daar komen de presentiegelden van de commissieleden per zitting nog bij.
Waar het sterk is
Volledige controle en geen externe partij in het dossier. Voor een commissie met een handvol klachten per jaar en een ervaren secretaris kan dit lang goed gaan.
Waar u op moet letten
Alles hangt aan één persoon en aan losse bestanden. Termijnen worden met de hand bewaakt, het jaarverslag is elk jaar een reconstructie achteraf, dossiers en persoonsgegevens zwerven door mailboxen, en bij vertrek van de secretaris vertrekt het geheugen van de commissie mee.

Kostenindicaties zijn bandbreedtes uit de praktijk. Werkelijke bedragen verschillen per commissie, per tariefafspraak en per klachtvolume.

De rekensom die bestuurders zelden maken

De kosten van een klachtencommissie worden vrijwel nooit als één bedrag begroot, en juist daardoor blijven ze onzichtbaar. Tel eens op: de secretariaatsuren per klacht, waarbij vijftien tot twintig uur bij een zorgvuldige behandeling geen uitzondering is, de presentiegelden van drie leden per zitting, de uren van de eigen organisatie voor hoor en wederhoor, en elk jaar het jaarverslag dat uit losse dossiers moet worden gereconstrueerd.

Bij uurbetaalde ondersteuning schaalt elk van die posten mee met het klachtvolume, en het klachtvolume is precies de factor die niemand in de hand heeft. De instroom bij de Huurcommissie groeide in 2024 met dertig procent, en wat daar aankomt is eerst langs de eigen commissie gegaan. Een vast bedrag per verhuureenheid draait die logica om: de kosten zijn vooraf bekend, en een druk jaar kost niet meer dan een rustig jaar.

De valse tegenstelling

Deze vraag wordt vaak gesteld als een keuze tussen een bureau en software, en dat is een verkeerde voorstelling van zaken. Een secretariaatsbureau levert mensen, ervaring en continuïteit. Een platform levert de omgeving waarin dat werk gebeurt. Ze vervangen elkaar niet, ze stapelen.

In de praktijk zie je dat steeds vaker: bureaus die hun commissies op een gespecialiseerd platform voeren, onder hun eigen naam, waarbij de opdrachtgever gewoon met het bureau blijft werken. Wat er verandert is niet wie het werk doet, maar hoeveel uur dat werk kost en wat er overblijft als iemand vertrekt. Hoe die samenwerking eruitziet, staat op onze pagina voor secretariaten en commissiebureaus.

Waarop u elke route moet toetsen

Welke route u ook kiest, de toetsingscriteria zijn dezelfde en ze komen rechtstreeks uit het reglement en de wet. Stel deze vijf vragen aan elke offerte en aan elke organisatievorm, ook aan uw eigen huidige werkwijze.

  • TermijnenWorden ze bewaakt zonder dat iemand ze in het hoofd hoeft te houden? Bij ziekte, vakantie en vertrek blijkt of de bewaking bij een persoon zit of bij het dossier.
  • Het dossierIs elk dossier compleet en vindbaar, ook over jaren, binnen de archiveringstermijn die uw reglement stelt? En is het volledig over te dragen als u van partij wisselt?
  • Toegang en AVGStaan de persoonsgegevens in een omgeving met toegang per rol, met een verwerkersovereenkomst eronder, in plaats van in mailboxen? En kan de organisatie waarover geklaagd wordt het interne beraad van de commissie inzien?
  • Het jaarverslagRolt het met de verplichte inhoud uit de registratie, inclusief het opvolgingspercentage dat de corporatie moet publiceren? Of moet het elk jaar opnieuw worden samengesteld?
  • Institutioneel geheugenBlijven de eerdere adviezen en de lijn van de commissie beschikbaar als de secretaris of een lid vertrekt? Dat bepaalt of uw commissie consistent blijft oordelen.

Het jaarverslag verdient daarbij extra aandacht, want het opvolgingspercentage dat de corporatie moet publiceren is de eis die het vaakst niet is geregeld. Wat daar precies in moet, staat in ons artikel over het jaarverslag van de klachtencommissie. Werkt u met meerdere corporaties in één commissie, dan komt de kostenverdeling er als zesde vraag bij, en die werkten we uit bij software voor geschillencommissies.

De eerlijke conclusie: een platform vervangt de secretaris niet en moet dat ook niet willen. Het neemt de administratie over die nu de uren opslokt, zodat de mensen van de commissie hun tijd besteden aan het werk waar het om gaat: horen, wegen en adviseren.

Veelgestelde vragen

Ja. Op grond van artikel 55b van de Woningwet moet elke toegelaten instelling een klachtenprocedure hebben met een onafhankelijke klachtencommissie, volgens het door de minister aangewezen voorbeeldreglement. De vraag is dus nooit of er een commissie komt, maar hoe die wordt georganiseerd en wat dat kost.

Een zorgvuldige behandeling kost al snel vijftien tot twintig uur secretariaatswerk per klacht: intake en ontvankelijkheid, hoor en wederhoor, het voorbereiden van de zitting, het conceptadvies en de afronding. Daar komen de presentiegelden van de leden per zitting bij. Wat dat in euro's betekent hangt af van wie het werk doet en tegen welk tarief, en verschilt daardoor sterk per commissie.

De vergoeding die commissieleden per zitting of per vergadering ontvangen. De hoogte verschilt per commissie en wordt in het eigen reglement of een bijlage geregeld, waarbij de voorzitter doorgaans een hogere vergoeding krijgt dan de leden. Bij een regionale commissie worden deze kosten over de deelnemende corporaties verdeeld, wat om een sluitende declaratie- en verdeelsystematiek vraagt.

Nee, en dat moet het ook niet willen. Het oordeel, de zitting, het contact met klager en corporatie en het advies blijven mensenwerk van de commissie en haar secretaris. Een gespecialiseerd platform neemt de administratie eromheen over: termijnbewaking, dossieropbouw, sjablonen, zittingsplanning en het jaarverslag. Werkt u met een extern secretariaat, dan kan dat bureau dezelfde omgeving bedienen.

Nee. Dat is de meest gemaakte denkfout bij deze vraag. Een bureau en een platform zijn geen alternatieven van elkaar maar twee lagen: het bureau levert de mensen en de ervaring, het platform levert de omgeving waarin dat werk gebeurt. Steeds meer bureaus voeren hun commissies daarom op een gespecialiseerd platform, onder hun eigen naam. Uw relatie met het bureau verandert daar niet door.

Klachtdossiers bevatten per definitie persoonsgegevens, vaak van gevoelige aard. Wie het secretariaat uitbesteedt of een platform gebruikt, moet dat vastleggen in een verwerkersovereenkomst en zich ervan vergewissen waar de gegevens staan en wie erbij kan. Losse mailboxen en gedeelde mappen zijn in de praktijk de grootste risicopost: een omgeving met toegang per rol en per commissie is aanzienlijk beter verdedigbaar tegenover een toezichthouder.

Adminio rekent een vast bedrag per verhuureenheid per jaar, met een minimumbedrag per organisatie. De kosten zijn daarmee vooraf bekend en onafhankelijk van het aantal klachten: een druk jaar kost niet meer dan een rustig jaar. Voor regionale geschillencommissies is er een verdeelsystematiek over de deelnemende corporaties, inclusief declaratiemodule. Een offerte op maat is via de contactpagina snel geregeld.

De reglementtoets

Stuur uw klachtenreglement op. Wij leggen het naast het aangewezen voorbeeldreglement en sturen u schriftelijk terug welke onderdelen ontbreken of afwijken, met de vindplaats erbij. Kosteloos, en u houdt de notitie ook als u verder niets met ons doet.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of financieel advies. Genoemde uren en tarieven zijn indicatieve bandbreedtes uit de praktijk en verschillen per commissie en per afspraak. Bron voor het wettelijk kader: Staatscourant 2023, 6160, aanwijzingsbesluit klachtenreglement. Gepubliceerd op 20 augustus 2025, laatst bijgewerkt op .